MOBILE

ผู้เขียน
Raksa Content Team

โรคไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia)

✅ บทความนี้ได้รับการตรวจสอบแล้ว


KEY POINTS:


  • โรคไขมันในเลือดสูงคือภาวะที่ร่างกายมีปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือดมากกว่าปกติ โดยระดับคอเลสเตอรอลปกติไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

  • โรคไขมันในเลือดสูงทำให้ไขมันไปสะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือดจนเกิดการตีบตันจนเลือดไหลเวียนไม่สะดวก สุดท้ายส่งผลให้เกิดโรคหัวใจขาดเลือด อัมพฤกษ์ อัมพาต จนอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้

  • นอกจากโรคไขมันในเลือดสูงจะเกิดจากกรรมพันธุ์แล้ว ยังเกิดจากพฤติกรรมการกินอาหารที่มีไขมันและคอเลสเตอรอลสูง ไม่ออกกำลังกาย สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ดังนั้นการป้องกันโรคที่ดีที่สุดคือเลี่ยงพฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุ



Table of Contents
โรคไขมันในเลือดสูงคืออะไร?
สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูง
อาการของโรคไขมันในเลือดสูง
อาการที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องไปพบแพทย์ 
การรักษาโรคไขมันในเลือดสูง
ยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง
ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเป็นโรคไขมันในเลือดสูง
การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไขมันในเลือดสูง


โรคไขมันในเลือดสูงคืออะไร?


โรคไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia) เป็นภาวะที่ร่างกายมีระดับไขมันในเลือดมากกว่าปกติ ซึ่งทั่วไปแล้วไขมันในร่างกายของคนเราจะมีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด คือ


  • คอเลสเตอรอล (Cholesterol) แบ่งย่อยออกเป็นไขมันชนิดดี (High-Density Lipoprotein: HDL) และไขมันชนิดไม่ดี (Low-Density Lipoprotein: LDL) ซึ่งระดับคอเลสเตอรอลมักจะแปรผันตามอาหารที่รับประทาน ผู้ป่วยคอเลสเตอรอลสูงบางรายอาจเกิดขึ้นจากกรรมพันธุ์ ซึ่งระดับคอเลสเตอรอลปกติไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

  • ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) เป็นไขมันอีกชนิดหนึ่งซึ่งเกิดได้จากการสังเคราะห์ของตับและลำไส้เล็ก รวมถึงอาหารและโรคบางชนิดที่ทำให้การเผาผลาญไขมันผิดปกติ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคไต รวมถึงการดื่มสุรา และการใช้ยาบางประเภท ค่าปกติของไตรกลีเซอไรด์คือไม่เกิน 150 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

อย่างไรก็ตาม เมื่อร่างกายมีการสะสมไขมันเหล่านี้เป็นปริมาณมาก ไขมันจะไปเกาะตามผนังหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดตีบหรืออุดตัน เลือดไหลเวียนได้ไม่สะดวก ซึ่งนำไปสู่ความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด อัมพฤกษ์ อัมพาต และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้


สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูง


อาหารทอดเป็นต้นเหตุของโรคไขมันในเลิดสูง

สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงเกิดจากหลายปัจจัย เช่น


  • การบริโภคอาหารที่ผิดหลักโภชนาการ เช่น การรับประทานอาหารที่มีไขมันมาก อาหารประเภททอด หรือมีส่วนประกอบของน้ำตาลสูง
  • ออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกายน้อย
  • ความผิดปกติทางกรรมพันธุ์
  • โรคบางชนิด เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคต่อมไทรอยด์ทำงานได้น้อย
  • การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาคุมกำเนิด
  • การดื่มสุราเป็นประจำ
  • การสูบบุหรี่

อาการของโรคไขมันในเลือดสูง


ผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูง

โดยปกติแล้วโรคไขมันในเลือดสูงจะไม่แสดงอาการอะไร จะรู้ได้ก็ต่อเมื่อเจาะเลือดไปตรวจหาระดับไขมันแต่ละชนิด แต่การที่มีระดับไขมันในเลือดสูงโดยไม่รักษา อาจทำให้ตับอ่อนอักเสบส่งผลให้ปวดท้อง เมื่อระดับไตรกลีเซอไรด์สูงมากอาจทำให้เกิดปื้นหนาสีเหลืองบริเวณหนังตา ฝ่ามือ ข้อศอกได้ รวมถึงอาจมีอาการปวดตามเนื้อตัวและข้อ


อาการที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องไปพบแพทย์


ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปี โดยแพทย์จะสามารถระบุว่าเป็นโรคไขมันในเลือดสูงได้จากการเจาะเลือดไปตรวจหากระดับของไขมันแต่ละชนิด เนื่องจากมีการตรวจไขมันไตรกลีเซอไรด์ด้วย จึงต้องงดอาหารก่อนเจาะเลือด 12 ชั่วโมง ดื่มได้แค่น้ำเปล่าเท่านั้น


consult doctor

การรักษาโรคไขมันในเลือดสูง


การรักษาโรคไขมันในเลือดสูงจะใช้วิธีทานยาเพื่อลดระดับไขมันในเลือด รวมถึงผู้ป่วยจำเป็นจะต้องควบคุมอาหารที่ทาน วิธีการปรุงอาหาร และปริมาณอาหารที่เหมาะสม งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่ และการออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้ร่างกายดึงไขมันไปใช้ได้


ยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง


การทานยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง

ยาที่ใช้รักษาภาวะไขมันในเลือดสูงมีอยู่หลายกลุ่ม ได้แก่


  • ยากลุ่มสแตติน (Statins) มีประสิทธิภาพในการลดคอเลสเตอรอลได้ดีและลดไตรกลีเซอไรด์ได้เล็กน้อย

  • ยากลุ่มไฟเบรต (Fibrates หรือ Fibric Acid Derivatives) ยากลุ่มกรดนิโคตินิก (Nicotinic Acid) และยากลุ่มอะนาล็อก (Analogue) มีประสิทธิภาพในการลดไตรกลีเซอไรด์ได้ดี ลดคอเลสเตอรอลได้เล็กน้อย

  • ยากลุ่มไบล์แอซิดซีเควสแตรนต์ (Bile Acid Sequestrants) มีประสิทธิภาพในการลดคอเลสเตอรอลได้เพียงอย่างเดียว

การใช้ยาลดไขมันในเลือดจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ ซึ่งต้องมีการพิจารณาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายตามความเสี่ยง ชนิดของไขมัน และความรุนแรงของโรค


ยาลดไขมันในเลือดมีผลข้างเคียงหรือไม่?


ผู้ป่วยที่รับประทานยาลดไขมันในเลือดบางรายอาจพบผลข้างเคียง คือ อาการวิงเวียน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มวนท้อง ปวดกล้ามเนื้อและข้อ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ตับอักเสบ ไปจนถึงส่งผลให้ค่าน้ำตาลสูงขึ้น (ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2)


ยาลดไขมันห้ามกินคู่กับยาอะไร?


สำหรับยาลดไขมันในเลือดมีข้อห้ามในยาที่มีคุณสมบัติในการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ ได้แก่


  • กลุ่มยาต้านเชื้อรา เช่น อิทราโคนาโซล (Itraconazole) คีโตโคนาโซล (Ketoconazole)

  • กลุ่มยาปฏิชีวนะในกลุ่มแมคโครไลด์ เช่น อิริโทรมัยซิน (Erythromycin) คลาริโธรมัยซิน (Clarithromycin)

  • กลุ่มยาต้าน HIV ในกลุ่มโปรตีเนสอินฮิบิเตอร์ (Protease Inhibitor) เช่น เจ็มไฟโบรซิล (Gemfibrozil) ไซโคลสปอริน (Cyclosporine)

ไขมันในเลือดสูงต้องกินยาตลอดชีวิตไหม?


แพทย์จะมีการตรวจวัดค่าไขมันในผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงที่ต้องรับประทานยาลดไขมัน เพื่อตรวจดูว่าผู้ป่วยมีระดับไขมันที่เหมาะสมแล้วหรือไม่ เมื่อค่าไขมันลดลงจนถึงระดับที่เหมาะสมแพทย์อาจให้ผู้ป่วยรับประทานยาต่อเนื่องไปอีกระยะหนึ่ง จึงจะสามารถหยุดยาได้ ดังนั้นยาลดไขมันไม่จำเป็นต้องใช้ไปตลอดชีวิตเสมอไป


ยาลดไขมันยี่ห้อไหนดี?


ยาลดไขมันแต่ละชนิดมีคุณสมบัติและผลข้างเคียงที่แตกต่างกันออกไป ก่อนการใช้ยาลดไขมันจึงต้องมีการตรวจประเมินสุขภาพและระดับไขมันโดยแพทย์เสียก่อน อีกทั้งในระหว่างการใช้ยาก็อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นได้ ดังนั้นผู้ป่วยแต่ละรายจึงเหมาะกับยาลดไขมันแตกต่างกันไปและไม่ควรซื้อรับประทานเอง


buy drug online on raksa app

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเป็นโรคไขมันในเลือดสูง


ผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงควรออกกำลังกาย

Do


  • จำกัดอาหารและเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์อย่างหลากหลาย เน้นการบริโภคอาหารจำพวกเนื้อปลา เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ผัก ผลไม้ ธัญพืชให้มากขึ้น
  • ปรับเปลี่ยนวิธีปรุงอาหารจากเดิมที่ใช้การทอดหรือผัดไปเป็นการนึ่ง ต้ม ตุ๋น อบ ยำ ย่างแทน
  • เลือกใช้น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันงา และน้ำมันถั่วเหลืองในการประกอบอาหารแทนน้ำมันหมู
  • เลือกรับประทานผักผลไม้ที่มีกากใยอาหารสูง เช่น แอปเปิ้ล แก้วมังกร ฝรั่ง ชมพู่ ส้ม มะละกอ
  • ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยวันละ 30-45 นาที สัปดาห์ละ 3-5 ครั้ง
  • รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ

Don’t


  • หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงหรือคอเลสเตอรอลสูง เช่น ข้าวขาหมู ข้าวมันไก่ หมูสามชั้น หมูกรอบ หนังไก่ทอด เนื้อสัตว์ติดมัน เครื่องในสัตว์ อาหารฟาสต์ฟู้ด
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารประเภททอดที่ใช้น้ำมันทอดซ้ำ เช่น เฟรนซ์ฟรายด์ ปาท่องโก๋ ปอเปี๊ยะ กล้วยทอด และเบเกอรี่ เช่น เค้ก คุกกี้ ครัวซองต์ โดนัท
  • งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เช่น เหล้า เบียร์
  • งดการสูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงภาวะเครียด

การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูง  


การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูงสามารถทำได้หลายวิธี เริ่มจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตและการบริโภคอาหาร โดยเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์อย่างหลากหลาย จำกัดการบริโภคอาหารที่มีไขมันสูงหรือคอเลสเตอรอลสูง ควบคู่กับการออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ และพยายามควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน งดกการสูบบุหรี่และงดการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด รวมไปถึงเข้ารับการตรวจเช็คระดับไขมันในเลือดสูงเป็นระยะเพื่อเป็นแนวทางในการดูแลตนเอง ซึ่งหากสามารถปฏิบัติตามนี้ได้อย่างครบถ้วนจะช่วยลดโอกาสในการเป็นโรคไขมันในเลือดสูงได้อย่างมาก


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไขมันในเลือดสูง


1. คอเลสเตอรอลปกติเท่าไหร่?


ค่าปกติของคลอเลสเตอรอลรวมไม่ควรเกิน 200 มก./ดล. โดยมีค่าคลอเลสเตอรอลประเภท LDL ต่ำกว่า 120 มก./ดล. ส่วนคลอเลสเตอรอลประเภท HDL ควรสูงกว่า 35 มก./ดล.


2. คอเลสเตอรอลเท่าไหร่ถึงเรียกว่าสูง?


คอเลสเตอรอลรวม


  • เริ่มสูง คือ 200-239 มก./ดล.
  • สูง คือ มากกว่า 240 มก./ดล.

คอเลสเตอรอลประเภท LDL


  • สูง คือ มากกว่า 116-190 มก./ดล.
  • สูงมาก คือ มากกว่า 190 มก./ดล.

3. ไขมันในเลือดสูงบริจาคเลือดได้ไหม?


การมีไขมันในเลือดสูงไม่ได้เป็นข้อห้ามในการบริจาคเลือด แต่พบว่าในโลหิตของผู้บริจาคที่มีไขมันสูงมักมีลักษณะขุ่นขาวมากกว่าปกติจนไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ดังนั้นผู้ที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งและทำการควบคุมอาหารจนระดับไขมันในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติจึงจะสามารถบริจาคเลือดได้ และควรงดรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนการบริจาคเลือด


4. คอเลสเตอรอลสูง ห้ามกินอะไร?


  • อาหารจำพวกเนื้อสัตว์ติดมันหรือเนื้อสัตว์ที่มีไขมันสูง เช่น หมูกรอบ หมูสามชั้น เบคอน ขาหมู หนังไก่ รวมถึงเครื่องในสัตว์ เช่น ตับไก่ ตับหมู
  • อาหารประเภททอดหรือใช้น้ำมันในการประกอบอาหาร เช่น กล้วยแขก หนังไก่ ไก่ทอด เกี๊ยวทอด โรตี รวมถึงอาหารฟาสต์ฟู้ด เช่น เฟร้นซ์ฟรายด์ เบอร์เกอร์
  • ขนมหวานและเบเกอรี่ที่มีส่วนประกอบของครีมเทียม ไขมันทรานส์ วิปครีม หรือน้ำตาลในปริมาณมาก เช่น เค้ก คุ้กกี้ โดนัท
  • อาหารที่มีส่วนประกอบของกะทิ เช่น แกงกะทิต่างๆ ขนมครก บัวลอยไข่หวาน กล้วยบวชชี
  • อาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง เช่น ไข่แดง ไข่นกกระทา หอยนางรม หอยแครง

5. คอเลสเตอรอลสูงเท่าไหร่จึงต้องกินยา?


เกณฑ์ในการพิจารณาการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์และความเสี่ยงของผู้ป่วยแต่ละราย โดยมีหลักเกณฑ์คร่าวๆ ดังนี้


  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำ แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอลรวมสูงกว่า 240 มก./ดล. ขึ้นไป หรือคอเลสเตอรอล LDL สูงกว่า 160 มก./ดล. ขึ้นไป
  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดปานกลาง แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL สูงถึง 130 มก./ดล. โดยไม่ได้ดูค่าคอเลสเตอรอลรวม
  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดสูงหรือเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดหรือโรคเบาหวาน แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL สูงถึง 100 มก./ดล.
  • ผู้ที่เป็นโรคไขมันสูงอยู่แล้วหรือมีประวัติทำบอลลูนหรือผ่าหัวใจมาก่อน แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL มากกว่า 70 มก./ดล. ขึ้นไป



✅ ตรวจสอบข้อมูลโดย



นพ. ปองคุณ อารยะทรงศักดิ์ (GP)
คลินิคส่วนตัว
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปรึกษาคุณหมอผ่านแอป Raksa




แหล่งข้อมูล


ผู้เขียน
Raksa Content Team

โรคไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia)

✅ บทความนี้ได้รับการตรวจสอบแล้ว


KEY POINTS:


  • โรคไขมันในเลือดสูงคือภาวะที่ร่างกายมีปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือดมากกว่าปกติ โดยระดับคอเลสเตอรอลปกติไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

  • โรคไขมันในเลือดสูงทำให้ไขมันไปสะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือดจนเกิดการตีบตันจนเลือดไหลเวียนไม่สะดวก สุดท้ายส่งผลให้เกิดโรคหัวใจขาดเลือด อัมพฤกษ์ อัมพาต จนอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้

  • นอกจากโรคไขมันในเลือดสูงจะเกิดจากกรรมพันธุ์แล้ว ยังเกิดจากพฤติกรรมการกินอาหารที่มีไขมันและคอเลสเตอรอลสูง ไม่ออกกำลังกาย สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ดังนั้นการป้องกันโรคที่ดีที่สุดคือเลี่ยงพฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุ



Table of Contents
โรคไขมันในเลือดสูงคืออะไร?
สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูง
อาการของโรคไขมันในเลือดสูง
อาการที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องไปพบแพทย์ 
การรักษาโรคไขมันในเลือดสูง
ยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง
ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเป็นโรคไขมันในเลือดสูง
การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไขมันในเลือดสูง


โรคไขมันในเลือดสูงคืออะไร?


โรคไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia) เป็นภาวะที่ร่างกายมีระดับไขมันในเลือดมากกว่าปกติ ซึ่งทั่วไปแล้วไขมันในร่างกายของคนเราจะมีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด คือ


  • คอเลสเตอรอล (Cholesterol) แบ่งย่อยออกเป็นไขมันชนิดดี (High-Density Lipoprotein: HDL) และไขมันชนิดไม่ดี (Low-Density Lipoprotein: LDL) ซึ่งระดับคอเลสเตอรอลมักจะแปรผันตามอาหารที่รับประทาน ผู้ป่วยคอเลสเตอรอลสูงบางรายอาจเกิดขึ้นจากกรรมพันธุ์ ซึ่งระดับคอเลสเตอรอลปกติไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

  • ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) เป็นไขมันอีกชนิดหนึ่งซึ่งเกิดได้จากการสังเคราะห์ของตับและลำไส้เล็ก รวมถึงอาหารและโรคบางชนิดที่ทำให้การเผาผลาญไขมันผิดปกติ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคไต รวมถึงการดื่มสุรา และการใช้ยาบางประเภท ค่าปกติของไตรกลีเซอไรด์คือไม่เกิน 150 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

อย่างไรก็ตาม เมื่อร่างกายมีการสะสมไขมันเหล่านี้เป็นปริมาณมาก ไขมันจะไปเกาะตามผนังหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดตีบหรืออุดตัน เลือดไหลเวียนได้ไม่สะดวก ซึ่งนำไปสู่ความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด อัมพฤกษ์ อัมพาต และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้


สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูง


อาหารทอดเป็นต้นเหตุของโรคไขมันในเลิดสูง

สาเหตุของโรคไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงเกิดจากหลายปัจจัย เช่น


  • การบริโภคอาหารที่ผิดหลักโภชนาการ เช่น การรับประทานอาหารที่มีไขมันมาก อาหารประเภททอด หรือมีส่วนประกอบของน้ำตาลสูง
  • ออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกายน้อย
  • ความผิดปกติทางกรรมพันธุ์
  • โรคบางชนิด เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคต่อมไทรอยด์ทำงานได้น้อย
  • การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาคุมกำเนิด
  • การดื่มสุราเป็นประจำ
  • การสูบบุหรี่

อาการของโรคไขมันในเลือดสูง


ผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูง

โดยปกติแล้วโรคไขมันในเลือดสูงจะไม่แสดงอาการอะไร จะรู้ได้ก็ต่อเมื่อเจาะเลือดไปตรวจหาระดับไขมันแต่ละชนิด แต่การที่มีระดับไขมันในเลือดสูงโดยไม่รักษา อาจทำให้ตับอ่อนอักเสบส่งผลให้ปวดท้อง เมื่อระดับไตรกลีเซอไรด์สูงมากอาจทำให้เกิดปื้นหนาสีเหลืองบริเวณหนังตา ฝ่ามือ ข้อศอกได้ รวมถึงอาจมีอาการปวดตามเนื้อตัวและข้อ


อาการที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องไปพบแพทย์


ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปี โดยแพทย์จะสามารถระบุว่าเป็นโรคไขมันในเลือดสูงได้จากการเจาะเลือดไปตรวจหากระดับของไขมันแต่ละชนิด เนื่องจากมีการตรวจไขมันไตรกลีเซอไรด์ด้วย จึงต้องงดอาหารก่อนเจาะเลือด 12 ชั่วโมง ดื่มได้แค่น้ำเปล่าเท่านั้น


consult doctor

การรักษาโรคไขมันในเลือดสูง


การรักษาโรคไขมันในเลือดสูงจะใช้วิธีทานยาเพื่อลดระดับไขมันในเลือด รวมถึงผู้ป่วยจำเป็นจะต้องควบคุมอาหารที่ทาน วิธีการปรุงอาหาร และปริมาณอาหารที่เหมาะสม งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่ และการออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้ร่างกายดึงไขมันไปใช้ได้


ยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง


การทานยารักษาโรคไขมันในเลือดสูง

ยาที่ใช้รักษาภาวะไขมันในเลือดสูงมีอยู่หลายกลุ่ม ได้แก่


  • ยากลุ่มสแตติน (Statins) มีประสิทธิภาพในการลดคอเลสเตอรอลได้ดีและลดไตรกลีเซอไรด์ได้เล็กน้อย

  • ยากลุ่มไฟเบรต (Fibrates หรือ Fibric Acid Derivatives) ยากลุ่มกรดนิโคตินิก (Nicotinic Acid) และยากลุ่มอะนาล็อก (Analogue) มีประสิทธิภาพในการลดไตรกลีเซอไรด์ได้ดี ลดคอเลสเตอรอลได้เล็กน้อย

  • ยากลุ่มไบล์แอซิดซีเควสแตรนต์ (Bile Acid Sequestrants) มีประสิทธิภาพในการลดคอเลสเตอรอลได้เพียงอย่างเดียว

การใช้ยาลดไขมันในเลือดจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ ซึ่งต้องมีการพิจารณาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายตามความเสี่ยง ชนิดของไขมัน และความรุนแรงของโรค


ยาลดไขมันในเลือดมีผลข้างเคียงหรือไม่?


ผู้ป่วยที่รับประทานยาลดไขมันในเลือดบางรายอาจพบผลข้างเคียง คือ อาการวิงเวียน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มวนท้อง ปวดกล้ามเนื้อและข้อ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ตับอักเสบ ไปจนถึงส่งผลให้ค่าน้ำตาลสูงขึ้น (ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2)


ยาลดไขมันห้ามกินคู่กับยาอะไร?


สำหรับยาลดไขมันในเลือดมีข้อห้ามในยาที่มีคุณสมบัติในการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ ได้แก่


  • กลุ่มยาต้านเชื้อรา เช่น อิทราโคนาโซล (Itraconazole) คีโตโคนาโซล (Ketoconazole)

  • กลุ่มยาปฏิชีวนะในกลุ่มแมคโครไลด์ เช่น อิริโทรมัยซิน (Erythromycin) คลาริโธรมัยซิน (Clarithromycin)

  • กลุ่มยาต้าน HIV ในกลุ่มโปรตีเนสอินฮิบิเตอร์ (Protease Inhibitor) เช่น เจ็มไฟโบรซิล (Gemfibrozil) ไซโคลสปอริน (Cyclosporine)

ไขมันในเลือดสูงต้องกินยาตลอดชีวิตไหม?


แพทย์จะมีการตรวจวัดค่าไขมันในผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงที่ต้องรับประทานยาลดไขมัน เพื่อตรวจดูว่าผู้ป่วยมีระดับไขมันที่เหมาะสมแล้วหรือไม่ เมื่อค่าไขมันลดลงจนถึงระดับที่เหมาะสมแพทย์อาจให้ผู้ป่วยรับประทานยาต่อเนื่องไปอีกระยะหนึ่ง จึงจะสามารถหยุดยาได้ ดังนั้นยาลดไขมันไม่จำเป็นต้องใช้ไปตลอดชีวิตเสมอไป


ยาลดไขมันยี่ห้อไหนดี?


ยาลดไขมันแต่ละชนิดมีคุณสมบัติและผลข้างเคียงที่แตกต่างกันออกไป ก่อนการใช้ยาลดไขมันจึงต้องมีการตรวจประเมินสุขภาพและระดับไขมันโดยแพทย์เสียก่อน อีกทั้งในระหว่างการใช้ยาก็อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นได้ ดังนั้นผู้ป่วยแต่ละรายจึงเหมาะกับยาลดไขมันแตกต่างกันไปและไม่ควรซื้อรับประทานเอง


buy drug online on raksa app

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเป็นโรคไขมันในเลือดสูง


ผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงควรออกกำลังกาย

Do


  • จำกัดอาหารและเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์อย่างหลากหลาย เน้นการบริโภคอาหารจำพวกเนื้อปลา เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ผัก ผลไม้ ธัญพืชให้มากขึ้น
  • ปรับเปลี่ยนวิธีปรุงอาหารจากเดิมที่ใช้การทอดหรือผัดไปเป็นการนึ่ง ต้ม ตุ๋น อบ ยำ ย่างแทน
  • เลือกใช้น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันงา และน้ำมันถั่วเหลืองในการประกอบอาหารแทนน้ำมันหมู
  • เลือกรับประทานผักผลไม้ที่มีกากใยอาหารสูง เช่น แอปเปิ้ล แก้วมังกร ฝรั่ง ชมพู่ ส้ม มะละกอ
  • ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยวันละ 30-45 นาที สัปดาห์ละ 3-5 ครั้ง
  • รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ

Don’t


  • หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงหรือคอเลสเตอรอลสูง เช่น ข้าวขาหมู ข้าวมันไก่ หมูสามชั้น หมูกรอบ หนังไก่ทอด เนื้อสัตว์ติดมัน เครื่องในสัตว์ อาหารฟาสต์ฟู้ด
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารประเภททอดที่ใช้น้ำมันทอดซ้ำ เช่น เฟรนซ์ฟรายด์ ปาท่องโก๋ ปอเปี๊ยะ กล้วยทอด และเบเกอรี่ เช่น เค้ก คุกกี้ ครัวซองต์ โดนัท
  • งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เช่น เหล้า เบียร์
  • งดการสูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงภาวะเครียด

การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูง  


การป้องกันโรคไขมันในเลือดสูงสามารถทำได้หลายวิธี เริ่มจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตและการบริโภคอาหาร โดยเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์อย่างหลากหลาย จำกัดการบริโภคอาหารที่มีไขมันสูงหรือคอเลสเตอรอลสูง ควบคู่กับการออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ และพยายามควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน งดกการสูบบุหรี่และงดการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด รวมไปถึงเข้ารับการตรวจเช็คระดับไขมันในเลือดสูงเป็นระยะเพื่อเป็นแนวทางในการดูแลตนเอง ซึ่งหากสามารถปฏิบัติตามนี้ได้อย่างครบถ้วนจะช่วยลดโอกาสในการเป็นโรคไขมันในเลือดสูงได้อย่างมาก


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไขมันในเลือดสูง


1. คอเลสเตอรอลปกติเท่าไหร่?


ค่าปกติของคลอเลสเตอรอลรวมไม่ควรเกิน 200 มก./ดล. โดยมีค่าคลอเลสเตอรอลประเภท LDL ต่ำกว่า 120 มก./ดล. ส่วนคลอเลสเตอรอลประเภท HDL ควรสูงกว่า 35 มก./ดล.


2. คอเลสเตอรอลเท่าไหร่ถึงเรียกว่าสูง?


คอเลสเตอรอลรวม


  • เริ่มสูง คือ 200-239 มก./ดล.
  • สูง คือ มากกว่า 240 มก./ดล.

คอเลสเตอรอลประเภท LDL


  • สูง คือ มากกว่า 116-190 มก./ดล.
  • สูงมาก คือ มากกว่า 190 มก./ดล.

3. ไขมันในเลือดสูงบริจาคเลือดได้ไหม?


การมีไขมันในเลือดสูงไม่ได้เป็นข้อห้ามในการบริจาคเลือด แต่พบว่าในโลหิตของผู้บริจาคที่มีไขมันสูงมักมีลักษณะขุ่นขาวมากกว่าปกติจนไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ดังนั้นผู้ที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งและทำการควบคุมอาหารจนระดับไขมันในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติจึงจะสามารถบริจาคเลือดได้ และควรงดรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนการบริจาคเลือด


4. คอเลสเตอรอลสูง ห้ามกินอะไร?


  • อาหารจำพวกเนื้อสัตว์ติดมันหรือเนื้อสัตว์ที่มีไขมันสูง เช่น หมูกรอบ หมูสามชั้น เบคอน ขาหมู หนังไก่ รวมถึงเครื่องในสัตว์ เช่น ตับไก่ ตับหมู
  • อาหารประเภททอดหรือใช้น้ำมันในการประกอบอาหาร เช่น กล้วยแขก หนังไก่ ไก่ทอด เกี๊ยวทอด โรตี รวมถึงอาหารฟาสต์ฟู้ด เช่น เฟร้นซ์ฟรายด์ เบอร์เกอร์
  • ขนมหวานและเบเกอรี่ที่มีส่วนประกอบของครีมเทียม ไขมันทรานส์ วิปครีม หรือน้ำตาลในปริมาณมาก เช่น เค้ก คุ้กกี้ โดนัท
  • อาหารที่มีส่วนประกอบของกะทิ เช่น แกงกะทิต่างๆ ขนมครก บัวลอยไข่หวาน กล้วยบวชชี
  • อาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง เช่น ไข่แดง ไข่นกกระทา หอยนางรม หอยแครง

5. คอเลสเตอรอลสูงเท่าไหร่จึงต้องกินยา?


เกณฑ์ในการพิจารณาการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์และความเสี่ยงของผู้ป่วยแต่ละราย โดยมีหลักเกณฑ์คร่าวๆ ดังนี้


  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำ แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอลรวมสูงกว่า 240 มก./ดล. ขึ้นไป หรือคอเลสเตอรอล LDL สูงกว่า 160 มก./ดล. ขึ้นไป
  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดปานกลาง แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL สูงถึง 130 มก./ดล. โดยไม่ได้ดูค่าคอเลสเตอรอลรวม
  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดสูงหรือเป็นโรคหัวใจหลอดเลือดหรือโรคเบาหวาน แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL สูงถึง 100 มก./ดล.
  • ผู้ที่เป็นโรคไขมันสูงอยู่แล้วหรือมีประวัติทำบอลลูนหรือผ่าหัวใจมาก่อน แพทย์จะใช้ยาเมื่อค่าคอเลสเตอรอล LDL มากกว่า 70 มก./ดล. ขึ้นไป



✅ ตรวจสอบข้อมูลโดย



นพ. ปองคุณ อารยะทรงศักดิ์ (GP)
คลินิคส่วนตัว
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปรึกษาคุณหมอผ่านแอป Raksa




แหล่งข้อมูล